Öğren

Terimler sözlüğü

Yatırımcı sunumlarında ve raporlarda karşılaşacağın terimlerin sade açıklamaları.

153 terim

A/B test: İki farklı sürümü aynı anda farklı kullanıcı gruplarına göstererek hangisinin daha iyi performans verdiğini ölçme.
Activation (aktivasyon): Kullanıcının ürünle ilk anlamlı etkileşimi kurduğu, temel değeri deneyimlediği aşama.
Açık kaynak: Kaynak kodu herkesin inceleyip kullanabildiği, değiştirilebilen ve paylaşılabilen yazılım.
Advisory board (danışma kurulu): Girişime stratejik tavsiye veren, genellikle hisse karşılığı çalışan uzmanlar grubu.
Aha anı: Kullanıcının ürünün değerini ilk kez net olarak fark ettiği an.
Anket: Kullanıcılardan belirli sorularla bilgi toplamak için kullanılan araştırma yöntemi.
Anonim şirket (A.Ş.): Sermayesi hisselere bölünmüş, yatırımcıya açık ve daha büyük ölçekli şirket türü.
API: Farklı yazılımların birbirleriyle konuşmasını sağlayan arayüz. Ürünler arası veri alışverişinde kullanılır.
ARPU: Kullanıcı başına ortalama gelir. Toplam gelirin aktif kullanıcı sayısına bölünmesiyle bulunur.
ARR: Yıllık tekrarlayan gelir. Genellikle MRR’nin 12 katı olarak hesaplanır.
Backend / Frontend: Frontend: kullanıcının gördüğü arayüz. Backend: arka planda çalışan sunucu ve veri mantığı.
Bilanço: Şirketin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynağını gösteren mali tablo.
Birincil veri: Araştırmacının kendisinin doğrudan topladığı veri: anketler, görüşmeler, deneyler.
Bootstrap: Dış yatırım almadan, kendi gelirinle ve birikiminle büyütülen girişim.
Bounce rate (çıkış oranı): Sayfaya gelip hiçbir işlem yapmadan ayrılan ziyaretçilerin oranı.
Break-even (başabaş): Toplam gelirin toplam gideri karşıladığı, ne kâr ne zarar edilen nokta.
Brüt kâr marjı: Gelirden doğrudan satış maliyetleri çıktıktan sonra kalan oranın yüzdesi.
Burn multiple: Harcanan nakdin yeni eklenen net gelire oranı. Verimli büyümeyi ölçmek için kullanılır.
Burn rate: Yakma hızı. Şirketin aylık net nakit harcaması.
CAC: Müşteri edinme maliyeti. Bir yeni müşteri kazanmak için harcanan ortalama tutar.
Cap table: Şirketteki hisse dağılımını gösteren tablo: kimin ne kadar payı olduğu.
Chargeback: Müşterinin kart sahibi olarak bir ödemeyi bankası üzerinden iptal ettirmesi.
Churn: Kayıp oranı. Belirli bir dönemde hizmeti bırakan müşterilerin oranı.
Churn rate (kayıp oranı): Belirli bir dönemde ürünü bırakan müşterilerin, o dönemin başındaki müşterilere oranı.
Co-founder (kurucu ortak): Girişimin kuruluşunda birlikte yer alan ve şirkette pay sahibi olan ortak.
Cohort (kohort): Aynı dönemde kaydolmuş kullanıcı grubu. Zaman içinde davranışlarını karşılaştırmak için kullanılır.
Conversion rate (dönüşüm oranı): Ziyaretçilerin ya da denemecilerin ödeme yapan müşteriye dönüşme oranı.
CPC / CPM: Tıklama başına maliyet (CPC) ve bin gösterim başına maliyet (CPM). Reklam verimliliğini ölçer.
Cross-sell: Mevcut müşteriye farklı ama ilgili bir ürün satma.
Çerez (cookie): Ziyaret ettiğin sitenin tarayıcına kaydettiği küçük veri dosyası. Oturum ve tercih bilgilerini tutar.
DAU / MAU: Günlük ve aylık aktif kullanıcı sayıları. Ürünün ne sıklıkla kullanıldığını gösterir.
Değer bazlı fiyat: Fiyatı maliyete göre değil, müşterinin üründen elde ettiği değere göre belirleme.
Değer önerisi: Ürünün müşteriye neden değerli olduğunu tek cümlede anlatan vaat.
Değişken gider: Üretilen veya satılan miktarla birlikte artan giderler: ambalaj, kargo, komisyon.
Destek ve teşvik: Devlet ya da kurumlar tarafından girişimlere sağlanan hibe, kredi ve vergi avantajları.
Dilüsyon: Yeni hisse satışıyla mevcut ortakların payının azalması.
Dolandırıcılık önleme: Sahte işlemleri ve kötüye kullanımı tespit edip engelleyen önlemler.
Doygunluk: Pazarın talebinin büyük ölçüde karşılandığı, yeni girişe alanın daraldığı durum.
E-posta pazarlaması: Abone olmuş kişilere düzenli e-posta göndererek ilgi ve satış yaratma.
Elevator pitch: Birkaç dakikalık bir asansör yolculuğunda anlatılabilecek kısa girişim tanıtımı.
Engagement (etkileşim): Kullanıcının ürünle ne kadar zaman geçirdiği ve hangi eylemleri yaptığına dair ölçüm.
Equity (özkaynak): Şirkette sahip olunan pay ya da bir girişimde hisse karşılığı verilen pay.
ESOP: Çalışan hisse opsiyon planı. Ekip üyelerine şirkette gelecekte hisse alma hakkı tanır.
Exit: Kurucuların ve yatırımcıların yatırımlarından çıkış yapması: satış ya da halka arz.
Fatura (e-fatura): Mal ya da hizmet satışının resmi belgesi. Türkiye’de belirli işletmeler için elektronik olarak düzenlenir.
Fikri mülkiyet: Fikirler, tasarımlar, yazılımlar ve markalar gibi insan ürünü soyut varlıkların hukuki koruması.
Finansal projeksiyon: Gelecek yıllar için gelir, gider ve nakit akışının tahmini hesaplaması.
Fiyatlandırma stratejisi: Ürünün değerine ve rakiplere göre fiyat belirleme yaklaşımı.
Free trial: Ücretli planı denemek için belirli bir süre sunulan ücretsiz erişim.
Freemium: Temel özelliklerin ücretsiz, gelişmiş özelliklerin ücretli sunulduğu iş modeli.
Funnel (huni): Ziyaretçinin farkındalıktan satın almaya kadar geçtiği adımların sıralı modeli.
Gelir tablosu: Belirli bir dönemde gelir, gider ve kârı gösteren mali tablo.
Gelir tanıma: Gelirin hangi dönemde kazanılmış sayılacağına karar verme kuralı.
Gross margin: Brüt marj. Gelirden satılan malın maliyeti düşüldükten sonra kalan oran.
Halüsinasyon: Yapay zekâ modelinin gerçek olmayan bilgiyi doğruymuş gibi üretmesi.
Hedef kitle (persona): Ürünün hedeflediği ideal müşteriyi temsil eden kurgusal ama veri temelli profil.
Hızlandırıcı (accelerator): Girişimlere kısa sürede danışmanlık, mentorluk ve yatırım sunan program.
Hibe: Geri ödemesi olmayan, belirli koşullarla verilen finansal destek.
Influencer pazarlama: Sosyal medyada geniş kitlesi olan kişilerle iş birliği yaparak ürün tanıtma.
İçerik pazarlaması: Hedef kitleye değerli bilgi sunarak güven kazanma ve müşteri çekme stratejisi.
İkincil veri: Başkaları tarafından önceden toplanmış ve yayımlanmış veri: raporlar, istatistikler, makaleler.
Kademeli fiyat: Farklı özellik ve kullanım seviyelerine göre birden fazla paket sunma.
Kâr dağıtımı: Şirketin elde ettiği kârın ortaklara ya da yatırımcılara ödenmesi.
Kâr marjı: Kârın gelire oranı. Ürünün her satıştan ne kadar kazandırdığını gösterir.
Komisyon: Bir satış ya da hizmet üzerinden aracıya ödenen belirli oranda pay.
Konumlandırma (positioning): Markanın hedef kitlenin zihninde rakiplerine göre nerede durduğu.
Kullanıcı görüşmesi: Potansiyel müşterilerle yapılan birebir sorular. Fikri satmak yerine problemi anlamak için yapılır.
Kuluçka merkezi (incubator): Erken aşama girişimlere ofis, danışmanlık ve ağ desteği sağlayan program.
Kültürel uyum: Ürünün hedef kültürün değerleri, dili ve alışkanlıklarıyla uyumlu olma derecesi.
KVKK: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Türkiye’de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen yasa.
Landing page: Bir reklam ya da bağlantının hedeflediği, tek bir amacı olan açılış sayfası.
Lead: Ürünle ilgilendiğini gösteren ve iletişim bilgisi bırakan potansiyel müşteri.
Lean Canvas: İş modelini tek sayfada dokuz blokla özetleyen çerçeve.
Limited şirket (Ltd.): Ortaklarının sorumluluğunun sermaye payı ile sınırlı olduğu, sermayesi belirli şirket türü.
LTV: Müşteri yaşam boyu değeri. Bir müşterinin seninle kaldığı süre boyunca getirdiği toplam gelir.
Marka bilinirliği: Hedef kitlenin markanın adını ve ne yaptığını hatırlama düzeyi.
Marka tescili: Marka adının ve logosunun resmi olarak korunması için kayıt ettirilmesi.
Marketplace (pazar yeri): Alıcı ve satıcıları bir araya getiren, komisyon ya da abonelikle gelir elde eden platform.
Melek yatırımcı: Kendi kişisel parasıyla erken aşama girişimlere yatırım yapan bireysel yatırımcı.
Mentor: Deneyimli bir kişinin girişimciye yol gösterdiği, düzenli destek veren rehber.
Mevsimsellik: Satışların yıl içinde belirli dönemlerde düzenli olarak artıp azalması.
MRR: Aylık tekrarlayan gelir. Abonelik modelinde her ay düzenli olarak gelen toplam tutar.
Müşteri destek (support): Müşteriye ürünle ilgili yardım sağlayan, genellikle e-posta, sohbet ya da telefonla yürüyen hizmet.
Müşteri edinme kanalı: Müşterilerin ürününe ulaştığı yollar: arama, sosyal medya, tavsiye, reklam.
Müşteri şikâyeti yönetimi: Müşteri sorunlarını hızla çözme ve memnuniyeti koruma süreci.
Müşteri yolculuğu: Müşterinin ürünü keşfetmesinden satın almaya ve sadık kullanıcı olmaya kadar geçtiği adımlar.
MVP: Minimum uygulanabilir ürün. En riskli varsayımı test etmek için yapılan en küçük çalışan ürün.
MVP teknik: Hızlı geliştirilen, en az özelliğe sahip ama çalışan ilk ürün sürümü.
Nakit akış tablosu: Şirkete giren ve çıkan nakdi gösteren, nakit durumunu izlemeye yarayan tablo.
NDA: Gizlilik sözleşmesi. Paylaşılan bilgilerin üçüncü kişilerle paylaşılmamasını taahhüt eden belge.
Net kâr marjı: Tüm giderler, vergiler dahil düşüldükten sonra gelirde kalan kârın yüzdesi.
Net revenue retention: Mevcut müşterilerden zamanla gelen gelirin, kayıp ve artış dahil net değişimi.
Niche (niş): Belirli bir ihtiyaç ya da kitleye odaklanan dar pazar dilimi.
NPS: Net tavsiye skoru. Müşterilere ürünü bir arkadaşına önerip önermeyeceğini sorarak ölçülür.
Odak grubu: Küçük bir hedef kitle grubunun bir konu hakkında yönlendirilmiş tartışmaya katılması.
Onboarding: Yeni kullanıcının ürünün değerini ilk denemede görmesini sağlayan başlangıç süreci.
Organik trafik: Reklam harcamadan, arama motorları ve paylaşımlar üzerinden gelen ziyaretçiler.
Ortaklık (partnership): İki şirketin birlikte değer üretmek ve pazara erişmek için yaptığı resmi iş birliği.
Ödeme sağlayıcı: Müşterinin ödemesini alıp işletmeye aktaran, kart işlemlerini yöneten altyapı şirketi.
Örneklem: Tüm hedef kitleyi temsil etmek üzere seçilen daha küçük grup.
Patent: Yeni bir buluşa, belirli bir süre için tanınan münhasır kullanım hakkı.
Payback süresi: Bir müşteriyi edinmek için harcanan paranın, o müşterinin getirdiği kârla geri dönmesi için geçen süre.
Pazar araştırması: Hedef pazarın büyüklüğünü, müşteri ihtiyaçlarını ve rekabeti anlamak için yapılan sistematik inceleme.
Pazar boşluğu: Hedef kitlenin ihtiyacına ama mevcut çözümlerin karşılamadığı alan.
Pazar payı (market share): Bir şirketin toplam pazar içindeki satış ya da gelir oranı.
Pitch deck: Yatırımcılara sunulan kısa sunum: problem, çözüm, pazar, ekip ve talep.
Pivot: Öğrenilenlere göre ürün, hedef kitle ya da iş modelinde yapılan köklü yön değişikliği.
Pre-seed: Tohum öncesi, çok erken aşama yatırım. Genellikle kurucuların kendi kaynakları ve küçük melek yatırımları.
Product roadmap: Ürünün gelecek aylarda hangi özelliklerle geliştirileceğini gösteren plan.
Product-led growth: Büyümenin satış ekibinden çok ürünün kendisiyle, kullanıcıların birbirine önermesiyle sağlandığı yaklaşım.
Prompt: Yapay zekâ modeline verilen ve ne üretmesi gerektiğini belirten talimat metni.
Rakip analizi: Rakiplerin ürünlerini, fiyatlarını, güçlü ve zayıf yönlerini sistematik olarak inceleme.
Retention (elde tutma): Müşterilerin belirli bir süre sonra da ürünü kullanmaya devam etme oranı.
ROAS: Reklam harcamasının getirdiği gelir oranı. Reklamın kendini ne kadar ödediğini gösterir.
Runway: Mevcut nakitle, gelir artmadan şirketin kaç ay ayakta kalabileceği.
SaaS: Yazılım hizmet olarak. Yazılımın bilgisayara kurulmak yerine internet üzerinden abonelikle kullanıldığı model.
Sabit gider: Satış miktarına bakmaksızın her ay ödenen giderler: kira, maaş, yazılım aboneliği.
Sadakat programı: Tekrar eden müşterilere puan, indirim veya ayrıcalık sunan programlar.
SAM: Hizmet verilebilir pazar. İş modelin ve coğrafyanla gerçekten ulaşabileceğin pazar dilimi.
Scalability (ölçeklenebilirlik): Ürünün kullanıcı sayısı arttığında performans ve maliyet açısından sorunsuz büyüyebilme kapasitesi.
Seed yatırım: Girişimin ilk dış yatırım turu. Genellikle ürünü doğrulamak ve ilk ekibi kurmak için kullanılır.
Senaryo analizi: Kötü, orta ve iyi durum gibi farklı koşullarda finansal sonuçların karşılaştırılması.
Sensitivity analizi: Varsayımlardan birinde değişiklik olduğunda sonucun nasıl etkileneceğini inceleme.
SEO: Arama motoru optimizasyonu. Sitenin Google gibi motorlarda üst sıralarda çıkması için yapılan çalışmalar.
SLA: Hizmet seviye anlaşması. Yanıt süresi ve kesintisiz çalışma gibi taahhütleri belirler.
SOM: Elde edilebilir pazar. Kısa vadede gerçekçi olarak kazanabileceğin pazar payı.
Sosyal medya reklamı: Meta, TikTok, LinkedIn gibi platformlarda hedefli ücretli reklam.
Stack (teknoloji yığını): Ürünü geliştirmek için seçilen programlama dilleri, altyapı ve araçların bütünü.
Stickiness: Kullanıcıların ürüne ne kadar sık geri döndüğünü ölçen yapışkanlık oranı.
Şahıs şirketi: Tek bir kişinin sahip olduğu, tüzel kişiliği olmayan ticari işletme türü.
TAM: Toplam adreslenebilir pazar. Ürününün teorik olarak ulaşabileceği tüm pazarın büyüklüğü.
Teknokent: Ar-Ge ve yenilikçi girişimleri destekleyen, üniversite ve sanayi iş birliğiyle kurulan bölge.
Term sheet: Yatırım anlaşmasının temel koşullarını özetleyen bağlayıcı olmayan ön belge.
Touchpoint: Müşterinin markayla temas ettiği her an: reklam, web sitesi, destek hattı, e-posta.
Traction (ivme): Girişimin gerçek büyüme kanıtı: kullanıcı sayısı, gelir, tekrar eden satın almalar.
Trend analizi: Zaman içinde verilerdeki değişim yönünü ve hızını inceleyerek gelecek tahmini yapma.
Uluslararasılaşma: Ürünün birden fazla ülkede kullanılabilir hale getirilmesi için yapılan hazırlıklar.
Unit economics (birim ekonomisi): Tek bir müşteri ya da satış üzerinden gelir, maliyet ve kârın hesaplanması.
Upsell: Mevcut müşteriye daha üst bir paket ya da ek özellik satma.
Uptime: Sistemin kesintisiz çalıştığı süre oranı. Genellikle yüzde olarak ifade edilir.
User story: Kullanıcının bakış açısıyla bir ihtiyacı anlatan kısa cümle: “Ben [kim] olarak [ne] yapmak istiyorum.”
Ürün-pazar uyumu: Ürünün güçlü talebi olan bir pazarı tatmin ettiği nokta.
Valuation (değerleme): Girişimin yatırım turu öncesi (pre-money) ya da sonrası (post-money) tahmini değeri.
Vergi mükellefi: Devlete vergi ödemekle yükümlü kişi veya şirket.
Veri gizliliği: Kullanıcı verilerinin yetkisiz erişimden korunması ve yalnızca gerekli amaçla kullanılması.
Veri güvenliği: Verilerin bütünlüğünü, gizliliğini ve erişilebilirliğini koruyan teknik ve idari önlemler.
Veri seti (dataset): Analiz ya da model eğitimi için bir araya getirilmiş, düzenli veri koleksiyonu.
Veritabanı: Verilerin düzenli biçimde saklandığı ve sorgulanabildiği sistem.
Vesting: Hisselerin belirli bir süre içinde kademeli olarak sahibine geçmesi. Ekibi şirkette tutmak için kullanılır.
White label: Bir ürünün başka bir markanın adıyla, o markanın kendi ürünü gibi satılması.
Yanıt yanlılığı (bias): Araştırma sonuçlarını çarpıtan, sistematik olarak yanlış yönlendiren etki.
Yapay zekâ modeli: Büyük veri kümeleriyle eğitilmiş, metin, görsel ya da veri üzerinde tahmin ve üretim yapabilen sistem.
Yerelleştirme (localization): Ürünün farklı bir ülke ya da dil için dil, para birimi ve kültüre göre uyarlanması.